سیکل فحلی و آبستنی در خرگوش ها:

دوره فحلی در خرگوش ها بر خلاف سایر موجودات خیلی مشخص نیست وبیشتر شامل دو فاز میباشد .

يك فاز پذيرش که۱۴ ـ ۱۲ روز است و در اين مدت خرگوش ها تمايل به جفت گيري دارند.
يك فاز عدم پذيرش که۲ ـ ۱ روزاست و در اين مدت اجازه جفت گيري داده نمي شود.

دوره فحلی همان دوره پذیرش جنسی در خرگوش ها است . خرگوش ها تخمک گزاری القایی دارند به این معنا که بر اثر جفت گیری تخمک ها آزاد میشود.

 خرگوش های خانگی در تمام طول سال پذیرش جنسی دارند اما خرگوش هایی که در طبیعت زندگی میکننددرماه هایی از سال که طول روز بیشتر است پذیرش جنسی و فحلی دارند مانند اوایل بهار تا شهریورماه.

بیشتر خرگوش های ماده حدودا تا ۴ ماهگی به بلوغ میرسند اما این روند ممکن است تا ۳ ماهگی طول بکشد .پس از بلوغ ،خرگوش ها وارد سیکل فحلی میشوند.

خرگوش های نر ممکن است تا سن ۳ ماهگی به بلوغ برسند ودارای میل جنسی زیادی هستند. اگرکنارخرگوش مادر یا خواهرانش قرارگیرد امکان دارد با آن ها جفت گیری کند برای همین بهتر است خرگوش های نر و ماده در یک قفس باهم نگه داری نشوند.

عواملی که باعث میشود خرگوش ها زودتر بالغ شوند :

1-وجود خرگوش نر: در صورت نگه داری خرگوش نر و ماده باهم در یک مکان یا نگه داری آنها در قفس کنار هم به بلوغ زود رس خرگوش ها کمک میکند.

2-نور: گرم تر شدن هوا و افزایش طول روز به خصوص در خرگوش هایی که خارج از منزل نگه داری میشوند باعث آغاز سیکل فحلی در خرگوش ها میشود.

3-تغذیه مناسب: جیره غذایی مناسب و تامین مواد ضروری بدن خرگوش به افزایش سرعت سیکل فحلی کمک خواهد کرد.

نشانه های فحلی در خرگوش ها:

درطول دوره فحلی خرگوش شما ممکن است دچار تغییرات فیزیکی و شخصیتی شود که به آن اشاره میکنیم:

قلمروطلبی:در دوران فحلی و پذیرش جنسی ممکن است نسبت به محیط زندگی خود حساس شود و اگر بخواهید آنجا را تمیز کنید نسبت به شما پرخاش کنند.

علامت گزاری با ادرار: خرگوش ماده  برای جلب توجه خرگوش نر  با ادرار علامت گزاری انجام میدهد.

افزایش محبت:در دوران فحلی ممکن است خرگوش ها به صاحبان خود بیش از حد محبت می کنند یا خودشان را به صاحبشان میمالند یا با حلقه زدن اطراف پاهای صاحبشان احساسات خود را نشان دهند.

بی قراری:در این دوران ممکن است نتوانند به خوبی بخوابند یا بی اشتها میشوند.

سوار شدن بر اشیا یا خرگوش دیگر:این رفتار در خرگوش نر بیشتر دیده میشود،ممکن است در موارد اندک خرگوش ماده هم این رفتار را از خود نشان دهد،روی خرگوش ماده دیگر بپرد یا از دیگران بخواهد که روی خودش بپرند.

تورم واژن:رنگ واژن تیره تر شده و مایل به رنگ قهوه ایی میشود.

بلوغ در خرگوش های نر:

خرگوش های نر چرخه فحلی ندارند اما به محض رسیدن به بلوغ جنسی میل شدید به آمیزش خواهند داشت.این امر بسیار طبیعی استزیرا در طبیعت خرگوش نر وظیفه افزایش جمعیت را برعهده دارد. خرگوش هابه دلیل شکارشدن بی رویه درطبیعتتوسط سایرحیوانات دائما در حال جفت گیری هستند.مسئله عقیم سازی در خرگوش نر بسیار با اهمیت است در صورتی که این امر انجام نشود از لحاظ جنسی نا امید خواهد شد.

علائم بلوغ و ناامیدی جنسی در خرگوش نر:

·        سوار شدن بر هر جسم جاندار و بی جان

·        علامت گزاری توسط ادرار

·        تغییرات خلق و خو و پرخاشگری

·        جویدن شدید اشیا

تنها راهکار کنترل بسیاری ازاین رفتارها عقیم سازی است .بعد از بلوغ وقبل ازبروز این رفتارهای مذکوربهتر است عمل عقیم سازی صورت گیرد تا خیلی از رفتارهای جنسی و خود ارضایی در ذهن حیوان شکل نگیرید.

فواید عقیم سازی به موقع در خرگوش:

بروز هر کدام از رفتارهای ذکر شده در خرگوش نر و ماده نشانه های بلوغ میباشد . خرگوش ها درهنگام بلوغ ودر صورت دسترسی نداشتن به جفت ممکن است پرخاشگر و ناامید شوند که با عمل عقیم سازی بسیاری از این رفتارهای منفی رفع شده درنتیجه هورمون های حیوان به تعادل خواهد رسیدو ریسک بسیاری از سرطان ها کمتر خواهد شد.

آیا خرگوش ماده در طی چرخه فحلی دچار خون ریزی میشود:

خرگوش های ماده در طی چرخه فحلی دچار خون ریزی نمیشوند و وجود خون در ناحیه تناسلی یا ادراری حاکی از مشکل دیگری است که باید بررسی شود برای مثال خوردن بعضی گیاهان باعث ایجاد رنگ قرمز در ادرار میشود یا جراحت ناحیه تناسلی باعث خون ریزی در این محل میشود.

آیا چرخه فحلی برای خرگوش دردناک است؟

در این دوره خرگوش ماده نیاز به جفت گیری دارد تا احساس راحتی کند اگر شرایط بارداری خرگوش ماده را ندارید از لحاظ اخلاقی باید اورا عقیم کنید.

آیا خرگوش در دوره فحلی میتواند بدون جفت گیری باردارشود؟

خیر برای بارداری مانند سایر موجودات خرگوش نر باید حضور داشته باشد.

آیا خرگوش در دوران بارداری  فحل میشود؟

او در دوران بارداری فحل نمیشود

نکته:پس از بلوغ جنسی خرگوش ماده چرخه جنسی او دائما تکرار خواهد شد خرگوش ها بر خلاف

سایر موجودات یائسته نمیشوند و این چرخه تا پایان عمر تکرار خواهد شد.

 

 جفت گیری و بارداری خرگوش ماده:

تخمک گزاری در خرگوش 10 ساعت پس از آمیزش جنسی صورت میگیرد. خرگوش ماده زمانی برای آمیزش جنسی آماده است که علائم فحلی را داشته باشد و در فاز پذیرش جنسی باشد .

در این دوران اغلب واژن متورم ، قهوه ایی و مرطوب است اگر خرگوش ماده، خرگوش نر را نپذیرفت چند روز بعد مجدد او را نزد خرگوش نر ببرید.

نشانه های بارداری:

در اوایل بارداری مخصوصا هفته اول اشتها خرگوش زیاد میشود ودیگرخرگوش نر را نمی پذیرد و نسبت به او تهاجمی میشود.

در روزهای ۱۰ الی ۱۲ شکم علاوه بر متورم شدن، برجستگی های کوچکی نیز خواهد داشت، که این برجستگی ها، بچه خرگوش ها هستند. در روزهای ۱۸الی ۲۰خرگوش یونجه و خز خود را کنده وذخیره می کند. همچنین اوبه منظور لانه سازی شروع به کندن خز خود جهت ایجاد پوششی خواهد کرد.

از روز ۲۰ به بعد او بیشتر طول روز را استراحت خواهد کرد.

طول دوره آبستني در خرگوش ۳۰ تا ۳۲ روز است . حدود۲۸ روز  پس از جفت گيري مي بايست يك جعبه زايما(Nest box)در داخل قفس خرگوش ماده قرار داد .  زیرا در هفته آخر آبستني خرگوش ماده ، موهاي ناحيه شكم خود را كنده و بعنوان بستر در داخل جعبه زايمان قرار مي دهد . در اين حالت دهان حيوان پر از گلوله هاي مو مي باشد و اين عمل لانه سازي(Nest building) ممكن است با خارش اشتباه گردد . زايمان معمولا ً در طول شب صورت مي گيرد و نوزادان بدون مو و فاقد قدرت بينايي و شنوايي  هستند. تعداد بچه خرگوش ها در هر زایمان بین ۸ ـ ۵عدد می باشد . چشم های آن ها در حدود ۱۰ روزگي باز مي شود و از روز سوم پوشش بدنشان شروع به رشد مي كند .

 بارداری کاذب در خرگوش ها:

حاملگی کاذب به عنوان حاملگی خیالی یا شبه بارداری نیز نامیده می شود. هر خرگوش ماده در سن تولید مثل (۳ ماهه یا بیشتر) می تواند حاملگی کاذب را تجربه کند. هیچ تفاوتی بین بارداری کاذب و واقعی وجود ندارد. او دقیقاً مانند زمانی که باردار است عمل می کند و طول دوره ابستنی کاذب حدودا ۱۸ روزاست.

علل بروز حاملگی کاذب:

تحریک جنسی:

در اثر نوازش زیاد یا پرش سایر خرگوش ها روی او باعث آزاد سازی تخمک بدون باروری شده و منجر به بروز حاملگی کاذب در خرگوش خواهد شد زیرا خرگوش ها بعد از بلوغ همیشه آماده تحریک هستند.

استرس شدید:

اگر خرگوش بترسد و استرس داشته باشد، ممکن است تخمک گذاری کند و علتش امکان دارد جدایی از یک دوست نزدیک یا مراجعه به دامپزشک باشد. خرگوش ها برای حفظ گونه خود تولید مثل می کنند، بنابراین ترس باعث تخمک گذاری می شود. خرگوش ماده در هر سنی می تواند حاملگی کاذب را تجربه کند.

آیا عقیم سازی از بارداری کاذب پیشگیری می کند؟

خرگوشی که عقیم شده باشد باز هم می تواند حاملگی کاذب را تجربه کند. با این حال، احتمال وقوع آن کمتر است و فوایدی برای سلامتی دارد. عقیم کردن،خرگوش ماده را برای خرگوش های نر جذاب نمی کند اما یک نر عقیم نشده  یک ماده عقیم شده را جذب می کند که می تواند منجر به حاملگی کاذب شود.

علائم بارداری کاذب خرگوش:

ممکن است اشتهای او افزایش یابد و نسبت به نرها واکنش تهاجمی نشان دهد. در روزهای ۱۵ تا ۱۸ ممکن است رفتار لانه سازی داشته باشد اما سایز شکم او تغییر نخواهد کرد. در روزهای ۲۰ به بعد

خرگوش علاقه خود را به لانه سازی از دست خواهد دادو او به رفتارهای همیشگی خود باز خواهد گشت، گویی هیچ اتفاقی نیفتاده است.